روابط تاجیکستان با ترکیه

اختلافات فرهنگی موجود میان ترکیه و تاجیکستان یعنی زبان فارسی مردم آن و احساس تعلق آنها به فرهنگ ایرانی و مشترکات تاریخی و فرهنگی نقش ترکیه را در این کشور کم رنگ و ضعیف کرده است و نفوذی را که ترکیه در سایر جمهوری ها به دست آورده در تاجیکستان میسر نشده است . ترکیه با مشارکت آمریکا در تاجکستان سرمایه گذاری کرده است . با روی کار آمدن رئیس جمهور جدید ( در دهه ی 1990 ) مقدمات همکاری متقابل میان ترکیه و تاجیکستان پدید آمده و تاجیکستان سعی خواهد کرد رشد آتی همکاری ها تامین گردد .  

 

نام تاجیکستان باید دیگر شود

روزنامه ی اورتادوغو ( چاپ ترکیه ) در تاریخ 7 فوریه ی 1995 در مقاله ی زیر عنوان « ترکیه نباید در قبال تاجیکستان بی تفاوت باقی بماند » بی شرمانه نوشته است که جمعیت جمهوری تاجیکستان اساسا ازبکها ، ترکمنها ، تاتارها ، و دیگر قومهای ترکی اند ، تاجیکان همگی یک و 35 درصد را تشکیل می دهند و بنا برهمین نام این کشور نباید تاجیکستان باشد .

 

 آفرینه ی برتر پارسی10

از استاد بازار صابر ( سال 1994 ) پرسیده شد که 10 اثر بهترین را از جمله ی ادب و فرهنگ عمومی فارسی برشمارید . ایشان به دنبال « شاهنامه » ، « مثنوی » ، « گلستان » ، « ویس و رامین » ، « خسرو و شیرین » ، « خرابه های مداین » ، « اشکهای خراسان » انوری ، « از این اوستا » اثر اخوان ثالث ، « شعر نو فارسی » دکتر خانلری ، رمان استاد ساتم الغ زاده « فردوسی » را نیز نامبر کردند . در نمایشگاه بین المللی کتاب تهران ( سال 1375 ) این داستان سزاوار جایزه دانسته شد .

 

پراکندگی ادبمندان تاجیک

 در زمان درگیری های سال 92-96 رویه ی مردمی ادبیات تاجیک آسیب سنگین دید ، چنانچه پیرم ستاری و ظهورالدین سُیَری شهید شدند ، استاد بازار صابر 9 ماه در زندان بود ، بانو گلرخسار ، استاد مومن قناعت ، ادیبان بهمنیار ، سیاووش ، رستم وهاب نیا ، عجمی ( محمدعلی عجمی ) در تبعید به سر بردند .

 

 

یک تاجیک پان ترکیست

یکی از پان ترکیست های اشدی اصلا تاجیک و بخارایی بود . وی در سال 1920 به حزب بلشویک ها شامل شد در تاسیس جمهوری تاجیکستان مانع های فراوانی ایجاد کرد . از جمله کارهای معروف او یکی این است که مردم را در مسجد جامع بخارا گرد آورد و اعلام داشت اینجا ازبکستان است و هر کس تاجیک بودن می خواهد به تاجیکستانش برود .

 

 

بن مایه :

جستار نخست  برگرفته از         تاجیکستان / گردآوری و تنظیم رویا منتظمی

4 جستار پایانی برگرفته از        زبان و ادب فارسی در فرارود / رحیم مسلملنیان قبادیانی