از خُجَند و هرات تا تبريزаз Хужант у херот то табриз

 

سوم خرداد ، سالروز آزادی خرمشهر را گرامی می داریم

-----------------------------------------------------------------------

 

از خُجَند و هرات تا تبريز

 

 اين روزها در شهر تبريز به سر مي برم شهري دلنشین كه بي گمان از سربلندترين شهرهاي ايرانزمين مي باشد . همچنين  با مردمي بسيار خونگرم و مهمان نواز . سخن گفتن از جاهاي ديدني تبريز هرگز در اين چند بند نمي گنجد و خود نَسكي ( كتابي ) جداگانه مي خواهد . پيش از آمدن به تبريز مي خواستم از آرامگاه سراينده ي تاجيك « سيف الدين فرغاني » نيز ديدن كنم . ولي هرگز نتوانستم نشاني از اين آرامگاه بيابم .نقشه ي شهر تبريز را هم خريدم كه در پهرست جاهاي ديدني اين نقشه نيز نامي از آرامگاه سيف الدين فرغاني نيامده بود . با سازمان ميراث فرهنگي تبريز هم تماس گرفتم ، از چند دانشجوي رشته ي ادبيات هم پرسيدم ، ‌از كارشناساني كه در آرامگاه شهريار مردم را راهنمايي مي كردند هم پرسيدم ولي سودي نداشت كه نداشت . دست از پرس و جو برداشتم و به سراغ آرامگاه ديگر سراينده ي تاجيك كه در تبريز به خاك سپرده شده رفتم . « كمال الدين مسعود خجندي » كه بي گمان همه ي تاجيكان و به وي‍ژه خجندي ها ايشان را مي شناسند . آرامگاه كمال الدين مسعود خجندي در كنار آرامگاه هنرمند سرشناس هراتي « كمال الدين بهزاد » و چند تن ديگر از هنرمندان درباغي به نام «‌ باغ كمال » جاي دارد . اكنون ، اين باغ به دانشگاهي تبديل شده كه وابسته به سازمان «‌ميراث فرهنگي و گردشگري » است .  از استادان اين دانشگاه نيز درباره ي آرامگاه سيف الدين فرغاني پرسيدم . سرانجام در همين دانشگاه ( باغ كمال ) پاسخم را از يكي از دانشجويان دريافت كردم . اين دانشجو با يكي از آشنايان تماس گرفت و با استناد به كتاب تاریخ ادبيات استاد ذبيح الله صفا گفت كه آرامگاه سيف الدين فرغاني در كشور تركيه ، در جايي واگذارده و گمنام مي باشد .

دوستان براي دريافت آگاهي هاي بيشتر درباره ي « كمال الدين مسعود خجندي »‌ و « كمال الدين بهزاد »  به « دنباله ي نوشتار » بروند .

ادامه نوشته

همکاری ایران و تاجیکستان хамкории ирон ва точикистон

 

بیست و پنجم اردیبهشت ماه سالروز بزرگداشت فرزانه ی توس گرامی باد

-------------------------------------------------------------------

 

 

بهمن ماه 1386

 

هفته نامه ی قانون و جامعه ، چاپ تاجیکستان :

 

 

احمدی نژاد پیشرفت تاجیکستان را پیشرفت ایران خواند

 

و روابط دو کشور را بی نظیر دانست

 

 

ایران نخستین کشوری که استقلال تاجیکستان را به رسمیت شناخت

 

برای خواندن نوشته ی کامل این هفته نامه بروید به دنباله ی نوشتار

ادامه نوشته

نمایشگاه کتاب تهرانНумоиишгохи китоби техрон

 

نمایشگاه کتاب تهران

 

پانزدهم اردیبهشت ماه از نمایشگاه کتاب تهران دیدن کردم و سری هم به غرفه ی تاجیکستان زدم . غرفه ی تاجیکستان ( و دیگر کشورهای آسیای میانه ) در انتهای راهرو که خیلی هم کم رفت و آمد بود ، جای داشت . غرفه ی تاجیکستان ، غرفه ی کوچکی بود ، انتظار داشتم تب و تاب غرفه ی تاجیکستان خیلی بیشتر از اینها باشد . با این همه بودند کسانی که با کنجکاوی از تاجیکستان می پرسیدند و سخن گفتنشان با پاسخ دهندگان تاجیک اندکی به درازا می انجامید .  

آقای « عطا همدم » ( نویسنده ی تاجیک )  یکی از کسانی بودند که در غرفه با روی باز و بسیار خوش برخورد با بازدید کنندگان سخن می گفتند ، ایشان خیلی خیلی دوست داشتنی بودند . دوست خوبم رستم عجمی را نیز دیدم ، گمان می کنم که ایشان سرپرست این غرفه بوده اند.

افغانستان афгонистон

افغانستان

1	نام رسمی	جمهوری اسلامی افغانستان
2	پایتخت	کابل ( 2779300 نفر با حومه در سال 2004 )
3	تاریخ استقلال	8/8/1919   از انگلستان
4	مساحت	625225 کیلو متر مربع ( چهلمین کشور جهان )
5	جمعیت	23867000 نفر در سال 2005 ( چهل و پنجمین کشور جهان )
6	نوع حکومت	جمهوری اسلامی
7	رئیس حکومت	رئیس جمهور:حامد کرزای از سال 2001 ( از سال 2004 با انتخابات )
8	رئیس دولت	رئیس جمهور:حامد کرزای از سال 2001 ( از سال 2004 با انتخابات )
9	نژاد ( 1990 )	پشتو 4/52% ، تاجیک 4/20% ، هزاره 8/8% ، ازبک 8/8% ، بقیه 9/1%
10	دین ( 2000 )	اسلام ( دین رسمی ) ، مسلمان سنی 9/82 % ، مسلمان شیعه 9/8% ، بقیه 9/1%
11	زبان	پشتو ، فارسی دری ( زبان های رسمی )
12	واحد پول	افغانی = 100 پول ، یک افغانی = 9/213 ریال ( یکای پول ایران )
13	شهرهای مهم ( 2004 )	قندهار ( 323900 ) ، هرات ( 254800 ) مزارشریف ( 187700 ) ، جلال آباد ( 97900 )

 

بن مایه : اطلس جامع گیتاشناسی (86 – 85 ) / موسسه ی جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی .

 

آگاهی های بالا بر پایه ی آمار رسمی کشور افغانستان می باشد و نمی تواند سد در سد درست باشد  دوستان برای دریافت آگاهی های درست تر ، می توانند از پیوند زیر دیدن نمایند .

 

https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/af.html

 

 

بهزادان خراسانی Бехзодони хуросони

 

بهزادان خراسانی ( ابومسلم )

 

دکتر شروین وکیلی

 

از زمان فتح برق آسای ایران زمین به دست اعراب در اواخر قرن نخست هجری ، مراکز مقاومتی در این قلمرو پدید آمده بود که ، برای مدت ها خلافت اموی و بعدها خلافت عباسی را تهدید می کرد و در نهایت نیز به انقراض هر دوی این نظام ها منتهی شد .نیرومندترین و موفق ترین مرکز مقاومت در برابر اعراب ، خراسان بزرگ بود . اوج مقاومت خراسانیان در برابر فاتحان عرب ، به سالهای 126 هجری شمسی مربوط می شود .یعنی زمانی که ابومسلم خراسانی در این منطقه قیام کرد . ابومسلم خراسانی در این میان شخصیتی برجسته و نامی اسطوره ای است . نام اصلی اش بهزادان پسر ونداد هرمز است . بهزادان ، پهلوانی بزرگ بود که در جوانی در نبردی اسیر اعراب شد و در عراق او را به بردگی فروختند .کسانی که او را خریدند عیسی و معقل بن ادریس عجلی بودند ، 2 برادر از خاندان های تاثیر گذار عرب در عراق  . قحطبه ، دستیار ابراهیم ، داعی عباس ، بهزادان را به جنبش عباسیان دعوت کرد . در همین حال و هوا بود که بهزادان به نهضت عباسیان پیوست و اسلام آورد . از همین هنگام نامش به ابومسلم تغییر یافت و رنگ سیاه را که نماد عباسیان بود پذیرفت . بهزادان یا همان ابومسلم در مکه با قحطبه و چند تن دیگر از رهبران عباسیان دیدار کرد . این گروه اموالی بسیار برای بهزادان فراهم کردند و در اختیار او گذاشتند تا به خراسان برود و قیامی بزرگ را بر ضد امویان سازماندهی کند . ابومسلم در خراسان با زیرکی بسیار زمینه ی قیام خود را فراهم آورد . در آن هنگام بین قبایل عربی که ساکن شهرهای خراسان بودند کشمکش و درگیری شدیدی وجود داشت . قبایلی که از جنوب عربستان می آمدند -  یمانی ها – با قبایل شمال عربستان – مضری ها – درگیری داشتند و از کشتن یکدیگر رویگردان نبودند  در این هنگام مهلب بن ابی صفره رهبری یمانی ها ، و قتیبه بن مسلم باهلی رهبر مضری ها بود .

بهزادان نخست نامه هایی به عنوان این رهبران نوشت ، به طوری که در آنها وانمود شده بود رهبران یادشده با او ( بهزادان ) و برای قیام بر ضد قبایل دیگر و کشتار ایشان همداستان شده اند ، بعد هم به پیک های خویش سفارش کرد که به شکلی خود را گیر بیندازند و نامه ها را لو بدهند به این ترتیب رهبران قبایل عرب در خراسان در کوتاه زمانی نسبت به هم بدگمان شدند ، و ابومسلم را همچون متحدی نیرومند یافتند که می بایست نزدش تقرب جویند ، به حدی که وقتی مضری ها و یمانی ها نزدیک بود با هم آشتی کنند ، ابومسلم را به عنوان قاضی و داور میان خود برگزیدند . در این هنگام جدیع بن علی که به تازگی رهبری یمانی ها را بر عهده گرفته بود ، با رهبر مضری ها قرار گذاشت که هر دو از قدرت کناره گیری کنند و در مقابل رهبر قبایل عرب خراسان کسی از بنی ربیعه باشد . اما مضری ها خیانت کردند و در خیمه ای که قرار بود قرارداد صلح نوشته شود ، بر سر جدیع بن علی  ( رهبرتازه ی یمانی ها ) ریختند و او را کشتند . به این ترتیب یمانی ها که از ابتدا هم به ایرانی ها علاقه ای داشتند  ، به رهبری علی بن جدیع کاملا به ابومسلم پیوستند . ابومسلم در یکی از شب های نزدیک به نوروز سال 126 هجری شمسی ( 129 هجری قمری ) ، که به روایتی در چهارشنبه سوری این سال قرار داشت ، در خراسان اعلام قیام کرد . مردم در روستاهای گوناگون با افروختن آتش بر پشت بام ها و بر بلندای برج ها ، آغاز شورش را به یکدیگر خبر دادند و به این ترتیب در یک شب ، کل نیروهای اموی که در شهرها و روستاهای خراسان پراکنده بودند .به دست مردم از میان برداشته شدند . بهزادان پسر ونداد هرمز ، که حالا دیگر با نام ابومسلم خراسانی به اسطوره ای تبدیل شده بود ، با سپاهی بزرگ که از پهلوانان خراسانی بسیج کرده بود ، به جنگ ارتش های اموی رفت . ابومسلم خراسانی که براندازنده ی راستین امویان و بخشنده ی تاج به عباسیان بود ، وقتی دولت بر این خاندان قرار گرفت و بیم واکنش امویان از میان رفت ، 8 سال بعد به دست خلیفه ناجوانمردانه ، کشته شد و به این ترتیب زندگی پر ماجرایش به پایان رسید . تا قرن ها بعد ، در ایران متونی نوشته می شد و اشعار و داستان هایی سینه به سینه نقل می گشت ، که ابومسلم نامه خوانده می شد و هنوز نمونه های بسیاری از آن در دست است .

 

 بن مایه : روزنامه ی همشهری ، شنبه 11 اسپند 1386 

تاجیکان ازبکستانХафт милиун точик дар узбикистон

هفت میلیون تاجیک در ازبکستان

 

 

۱-استان، شهرستان و شهر سمرقند و شهر اورگوت، حدود يك ميلون تن.  

 

۲-استان و شهر بخارا و شهرستان‌هاي غژدوان، وابكند، پيشكو، رامتين و شافركام، حدود 930 هزار تن.

 

۳- استان سرخان دريا، شهر ترمذ، شهرستان‌هاي ده نو، سرآسيا، بايسون (بسوند)، اوزون،‌ جرگرگان و ... حدود يك ميليون و يكصد هزار تن.

 

۴- استان قشقه دريا (كيش رود): شهرستان دهقان آباد و شهر سبز، شهرستان و شهركد آب، غزار، كاسان و ... حدود 740 هزار تن.

 

۵- استان جزخ (ديزك) و شهرستان‌هاي فارش، نوراتا، خواس، بيگ‌آباد و ... حدود 350 هزار تن.

 

۶-استان سيردريا: در مجموع، حدود 500 هزار تن.  

 

۷-استان و شهر تاشكنده (چاچ ـ چاچ كند) و شهرستان‌هاي برج ملا، بوستان ليك، چرچيك (پرك) بالا، چرچيك (پرك) پايين، فركت و شهرهاي آهنگران، ‌انگران، شهرستان چمگان، پيش كند، بوكه، چناس و ... حدود يك ميليون و دويست هزار تن.

 

۸-استان و شهرفرغانه، حدود 550 هزار تن.  

 

۹-استان و شهر نمنگان، حدود 600 هزار تن.  

 

۱۰-استان انديجان، حدود 180 هزار تن.  

 

گرفتگاه : تارنمای فر ایران